പരമാർത്ഥജ്ഞാനം 17

☛ 𝗣𝗮𝘁𝗲𝗿 𝗵𝗼 𝗺𝗼𝗻𝗼𝘀 𝗮𝗹𝗲𝘁𝗵𝗶𝗻𝗼𝘀 𝗧𝗵𝗲𝗼𝘀:
➦ ❝ഏകസത്യദൈവമായ നിന്നെയും നീ അയച്ചിരിക്കുന്ന യേശുക്രിസ്തുവിനെയും അറിയുന്നതു തന്നേ നിത്യജീവൻ ആകുന്നു.❞ (യോഹ, 17:3). ➟ഈ വേദഭാഗത്ത്, ❛പിതാവ് ഏകസത്യദൈവം❜ ആണെന്ന് പറയാൻ മൂലഭാഷയിൽ, ❛𝘀𝗲 𝘁𝗼𝗻 𝗺𝗼𝗻𝗼𝗻 𝗮𝗹𝗲𝘁𝗵𝗶𝗻𝗼𝗻 𝗧𝗵𝗲𝗼𝗻❜ എന്നാണ്. ➟ഇത് ❛പ്രതിഗ്രാഹിക വിഭക്തിയിലുള്ള❜ (𝐀𝐜𝐜𝐮𝐬𝐚𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐂𝐚𝐬𝐞) ഒരു പ്രയോഗമാണ്. ➟ഇതിൻ്റെ അർത്ഥം: ❛ഏകസത്യദൈവമായ നിന്നെ❜ എന്നാണ്. ➟ഇംഗ്ലീഷിൽ ❛𝗬𝗼𝘂, 𝘁𝗵𝗲 𝗼𝗻𝗹𝘆 𝘁𝗿𝘂𝗲 𝗚𝗼𝗱❜ എന്നാണ്. ➟ഇവിടെ, മധ്യമപുരുഷനായ പിതാവ് (𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫) ❛അറിയുക❜ (ginoskosin) എന്ന ക്രിയയുടെ (𝐯𝐞𝐫𝐛) കർമ്മം (𝐎𝐛𝐣𝐞𝐜𝐭) ആയതുകൊണ്ടാണ് ❛𝘀𝗲❜ (നിന്നെ) എന്ന ❛പ്രതിഗ്രാഹിക വിഭക്തി വന്നത്. ➟മലയാളത്തിൽ ഒരു പ്രയോഗത്തിൻ്റെ അവസാന പദത്തിൽ മാത്രമാണ് വിഭക്തി വ്യത്യാസം വരുന്നത്. ➟എന്നാൽ ഗ്രീക്കിൽ വിഭക്തി വ്യത്യാസം എല്ലാ പദങ്ങൾക്കും വരും. ➟എന്നാൽ യേശുക്രിസ്തു തൻ്റെ മഹാപൗരോഹിത്യ പ്രാർത്ഥനയിൽ പിതാവിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ ഈ സത്യത്തെ ഒരു സ്വതന്ത്ര പ്രയോഗമോ, പ്രഖ്യാപനമോ ആയി വാക്യത്തിൽനിന്ന് അടർത്തിയെടുക്കുമ്പോൾ, ഗ്രീക്കിലും മലയാളത്തിലും വിഭക്തിയിൽ (𝐂𝐚𝐬𝐞) വ്യത്യാസം വരും. ➟തന്നെയുമല്ല, ❜നിന്നെ❜ (𝐬𝐞) എന്ന സർവ്വനാമം (𝐏𝐫𝐨𝐧𝐨𝐮𝐧) മാറ്റിയിട്ട് തൽസ്ഥാനത്ത് ❛പിതാവു❜ (𝐏𝐚𝐭𝐞𝐫) എന്ന നാമം (𝐍𝐨𝐮𝐧) ചേർക്കുകയും വേണം. 
➦ ഗ്രീക്കിലെയും മലയാളത്തിലെയുംപോലെ, ഇംഗ്ലീഷിൽ വിഭക്തി വ്യത്യാസം ഇല്ലാത്തതിനാൽ സർവ്വനാമം മാറ്റി തൽസ്ഥാനത്ത് നാമം ചേർത്താൽ, ❛𝗙𝗮𝘁𝗵𝗲𝗿, 𝘁𝗵𝗲 𝗼𝗻𝗹𝘆 𝘁𝗿𝘂𝗲 𝗚𝗼𝗱❜ എന്നുകിട്ടും. ➟എന്നാൽ ഗ്രീക്കിലും മലയാളത്തിലും പ്രതിഗ്രാഹിക വിഭക്തിയിലുള്ള പ്രയോഗം ❛നിർദ്ദേശിക വിഭക്തിയിലെക്കു❜ (𝐍𝐨𝐦𝐢𝐧𝐚𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐂𝐚𝐬𝐞) മാറും. ➟സർവ്വനാമം മാറ്റി നാമവും ചേർത്താൽ, ഗ്രീക്കിൽ ❛𝘀𝗲 𝘁𝗼𝗻 𝗺𝗼𝗻𝗼𝗻 𝗮𝗹𝗲𝘁𝗵𝗶𝗻𝗼𝗻 𝗧𝗵𝗲𝗼𝗻❜ എന്നത്, ❛𝗣𝗮𝘁𝗲𝗿 𝗵𝗼 𝗺𝗼𝗻𝗼𝘀 𝗮𝗹𝗲𝘁𝗵𝗶𝗻𝗼𝘀 𝗧𝗵𝗲𝗼𝘀❜ എന്നും, ➟മലയാളത്തിൽ ❛ഏകസത്യദൈവമായ നിന്നെ❜ എന്നത്, ❜പിതാവാണ് ഏകസത്യദൈവം❜ അല്ലെങ്കിൽ, ❛പിതാവു് മാത്രം സത്യദൈവം❜ എന്നുമാകും. ➟ഇവിടെ ❛പിതാവു❜ (𝐏𝐚𝐭𝐞𝐫 ⁃⁃ 𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫) എന്ന കർമ്മത്തെ (𝐒𝐮𝐛𝐣𝐞𝐜𝐭) ❛ഏകസത്യദൈവം❜ (𝐡𝐨 𝐦𝐨𝐧𝐨𝐬 𝐚𝐥𝐞𝐭𝐡𝐢𝐧𝐨𝐬 𝐓𝐡𝐞𝐨𝐬 ⁃⁃ 𝐓𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐭𝐫𝐮𝐞 𝐆𝐨𝐝) എന്ന വിശേഷണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ്. ➟എന്നാൽ ❛പിതാവു മാത്രം സത്യദൈവം❜ അല്ലെങ്കിൽ, ❛പിതാവു് മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ ദൈവം❜ എന്നത് കേവലം ഒരു വിശേഷണമല്ല; പ്രത്യുത, 𝗘𝘅𝗰𝗹𝘂𝘀𝗶𝘃𝗲 ആയ ഒരു പ്രഖ്യാപനമാണ്. 
➦ യോഹന്നാൻ 𝟓:𝟒𝟒-ൽ പിതാവിനെ ❛ഏകദൈവം❜ (𝐓𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐨𝐧𝐞 𝐆𝐨𝐝) എന്ന് പറയാനും യേശു ❛𝗠𝗼𝗻𝗼𝘀❜ (𝐨𝐧𝐥𝐲) എന്ന പദമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ➟❛മോണോസ്❜ (𝐌𝐨𝐧𝐨𝐬) എന്ന പദത്തിനു് ❛മാത്രം❜ (𝐨𝐧𝐥𝐲), ❛ഒരേയൊരു❜ (𝐓𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐨𝐧𝐞) എന്നൊക്കെയാണ് അർത്ഥം. ➟അതായത്, ഗ്രീക്കിലെ ❛𝗠𝗼𝗻𝗼𝘀❜ എന്ന പദവും ഇംഗ്ലീഷിലെ ❛𝗼𝗻𝗹𝘆❜ എന്ന പദവും മലയാളത്തിലെ ❛മാത്രം❜ എന്ന പദവും മറ്റാരെയും ഉൾപ്പെടുത്താത്ത (𝐄𝐱𝐜𝐥𝐮𝐬𝐢𝐯𝐞) പദമാണ്. ➟❛ദൈവം ഒരുത്തൻ മാത്രം❜ (𝐓𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐨𝐧𝐞 𝐆𝐨𝐝) ആണെന്നും ➟❛പിതാവ് മാത്രമാണ് സത്യദൈവം❜ (𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫, 𝐭𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐭𝐫𝐮𝐞 𝐆𝐨𝐝) എന്നും വായിൽ വഞ്ചനയില്ലാത്ത യേശുക്രിസ്തു പഠിപ്പിച്ചാൽ, ➟പിന്നെ യേശുക്രിസ്തുവിനോട് എതിർക്കാതെ, അല്ലെങ്കിൽ ➟സ്വയം എതിർക്രിസ്തു ആകാതെ മറ്റൊരു സത്യദൈവം സ്വർഗ്ഗത്തിലോ ഭൂമിയിലോ ഉണ്ടെന്ന് പറയാൻ ഭൂമിയിലുമുള്ള ആർക്കും കഴിയില്ല. ☛ ഒന്നുകൂടി വ്യക്തമായി പറഞ്ഞാൽ: ➟ദൈവമായ കർത്താവ് (യഹോവ) ഒരുവനാണെന്നും (𝐓𝐡𝐞 𝐋𝐨𝐫𝐝 𝐨𝐮𝐫 𝐆𝐨𝐝 𝐢𝐬 𝐨𝐧𝐞) ➟ദൈവം ഒരുത്തൻ ❛മാത്രം❜ (𝐓𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐨𝐧𝐞 𝐆𝐨𝐝) ആണെന്നും യേശു പഠിപ്പിക്കയാൽ ദൈവം ത്രിത്വമല്ലെന്നും (മർക്കൊ, 12:29 യോഹ, 5:44), ➟പിതാവ് ❛മാത്രം❜ സത്യദൈവം (𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫, 𝐭𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐭𝐫𝐮𝐞 𝐆𝐨𝐝) എന്ന് പഠിപ്പിക്കയാൽ താൻ സത്യദൈവം അല്ലെന്നും (യോഹ, 17:3), ➟ദൈവമായ കർത്താവിനെ ❛മാത്രം❜ (𝐨𝐧𝐥𝐲) ആരാധിക്കണം എന്ന് പഠിപ്പിക്കയാൽ താൻ ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനല്ലെന്നും (മത്താ, 4:10; ലൂക്കൊ, 4:8), ➟പിതാവ് ❛മാത്രം❜ (𝐨𝐧𝐥𝐲) അല്ലാതെ പുത്രനുകൂടി അറിയുന്നില്ല എന്ന് പഠിപ്പിക്കയാൽ താൻ സർവ്വജ്ഞാനി അല്ലെന്നും (മത്താ, 24:36), ➟പിതാവ് തൻ്റെ ദൈവമാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കയാൽ താൻ ദൈവമേ അല്ലെന്നും (യോഹ, 20:17), ➟പിതാവ് എന്നെക്കാൾ വലിയവനാണെന്നും (യോഹ, 14:28) ➟പിതാവ് ചെയ്തുകാണുന്നതല്ലാതെ തനിക്ക് സ്വതേ ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ലെന്നും (യോഹ, 5:19) ➟താൻ മനുഷ്യനാണെന്നും പഠിപ്പിച്ചിരിക്കയാൽ അവൻ ദൈവമല്ല; മനുഷ്യനാണെന്ന് അസന്ദിഗ്ധമായി മനസ്സിലാക്കാം: (യോഹ, 8:40; മത്താ, 11:19; ലൂക്കൊ, 7:34). ➟ക്രിസ്തുവിൻ്റെ അനുയായികൾ എന്ന് അഭിമാനിക്കുന്നവർ, ദൈവക്രോധം സമ്പാദിക്കാൻ അറിഞ്ഞോ, അറിയാതെയോ ക്രിസ്തുവിനോട് തന്നെയാണ് എതിർക്കുന്നത്: ➤❝പുത്രനിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവന്നു നിത്യജീവൻ ഉണ്ടു; പുത്രനെ അനുസരിക്കാത്തവനോ ജീവനെ കാണുകയില്ല; ദൈവക്രോധം; അവന്റെമേൽ വസിക്കുന്നതേയുള്ളൂ.❞ (യോഹ, 3:36)
☛ പിതാവായ യഹോവയല്ലാതെ മറ്റൊരു ദൈവം സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ഇല്ലെന്നാണ് പഴയപുതിയനിയമങ്ങൾ സംശയലേശമെന്യേ പഠിപ്പിക്കുന്നത്: ➤❝മീതെ സ്വർഗ്ഗത്തിലും താഴെ ഭൂമിയിലും യഹോവ തന്നേ ദൈവം, മറ്റൊരുത്തനുമില്ല എന്നു നീ ഇന്നു അറിഞ്ഞു മനസ്സിൽ വെച്ചുകൊൾക.❞ (ആവ, 4:39 ⁃⁃ ആവ, 3:24; യോശു, 2:11; 1രാജാ, 8:23; 2ദിന, 6:14; സങ്കീ, 73:25). ➤❝ആകാശത്തിലോ (𝐇𝐞𝐚𝐯𝐞𝐧) ഭൂമിയിലോ ദേവന്മാർ (𝐠𝐨𝐝𝐬) എന്നു പേരുള്ളവർ (വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ) ഉണ്ടെന്നുവരികിലും പിതാവായ ഏക ദൈവമേ നമുക്കുള്ളു; അവൻ സകലത്തിന്നും കാരണഭൂതനും നാം അവന്നായി ജീവിക്കേണ്ടതും ആകുന്നു.❞ (1കൊരി, 8:5-6 ⁃⁃ റോമ, 16:26, എഫെ, 4:6; 1തിമൊ, 1:17; യൂദാ, 1:24). 
☛ ക്രിസ്തു തൻ്റെ ശുശ്രൂഷയിലൂടെയും മഹാപൂരോഹിത്യ പ്രാർത്ഥനയിലൂടെയും അക്കാര്യമാണ് അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി പഠിപ്പിച്ചത്. (മർക്കൊ, 12:29; യോഹ, 5:44; യോഹ, 17:3).  ➟ക്രിസ്തുവിനെപ്പോലും വിശ്വസിക്കാത്തവർക്ക് മാത്രം വിശ്വസിക്കാൻ പറ്റിയ ബൈബിൾവിരുദ്ധ ഉപദേശമാണ് ത്രിത്വം. 
☛ യേശുക്രിസ്തുവിൻ്റെ ദൈവത്തെക്കുറിച്ച് എട്ടുപ്രാവശ്യം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ➟ഉദാ: ❝നമ്മുടെ കർത്താവായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ദൈവവും പിതാവുമായി എന്നേക്കും വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവൻ ഞാൻ ഭോഷ്കല്ല പറയുന്നതു എന്നറിയുന്നു.❞ (2കൊരി, 11:31). ➟യേശുക്രിസ്തുവും ദൈവമാണെങ്കിൽ, ദൈവത്തോട് സമത്വമുള്ളവനാണെങ്കിൽ, യേശുക്രിസ്തുവിൻ്റെ ദൈവം ആരാണ്❓ ദൈവത്തിനും ഒരു ദൈവമുണ്ടാകുമോ❓ ബൈബിളിലെ ദൈവം പലരല്ല; ❛മോണാസ് തെയോസ്❜ (𝐌𝐨𝐧𝐨𝐬 𝐓𝐡𝐞𝐨𝐬 – 𝐓𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐨𝐧𝐞 𝐆𝐨𝐝) ആണ്: (യോഹ, 5:44)
☛ ❛പിതാവായ യഹോവ മാത്രമാണ് ദൈവം❜ എന്നത് ഒന്നാം കല്പനയാണ്. ➟ഒന്നാം കല്പന അല്പസ്വല്പം വ്യത്യാസങ്ങളോടെ  പുറപ്പാട് പുസ്തകം മുതൽ വെളിപ്പാട് പുസ്തകംവരെ നൂറ്റമ്പതോളം പ്രാവശ്യം കാണാം. ➟യഹോവയായ ഏകദൈവവും പഴയനിയമത്തിലെ മശീഹമാരും ഭക്തന്മാരും ദൈവത്തിൻ്റെ ക്രിസ്തുവും അപ്പൊസ്തലന്മാരും പഠിപ്പിച്ച ഒന്നാം കല്പനയെന്ന മാറ്റമില്ലാത്ത സത്യത്തിനെതിരെ നിലകൊള്ളുന്നവർ ദൈവരാജ്യം അവകാശമാക്കുമെന്ന് വിചാരിക്കരുത്. ➟അതിൻ്റെ തെളിവാണ് ❛വിഗ്രഹാരാധന❜ എന്ന രണ്ടാം കല്പന ലംഘിക്കുന്നവർ ദൈവരാജ്യം അവകാശമാക്കില്ലെന്ന് ആവർത്തിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്: (1കൊരി, 5:11; 6:9-10; 10:7; 10:14; ഗലാ, 5:19-21; എഫെ, 5:5; കൊലൊ, 3:5-6; 1പത്രൊ, 4:3).


ഏകമനുഷ്യനായ യേശുക്രിസ്തു

 ☛ ❝എന്നാൽ ലംഘനത്തിന്റെ കാര്യവും കൃപാവരത്തിന്റെ കാര്യവും ഒരുപോലെയല്ല; ഏകന്റെ ലംഘനത്താൽ അനേകർ മരിച്ചു എങ്കിൽ ദൈവകൃപയും ❛ഏകമനുഷ്യനായ❜ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ കൃപയാലുള്ള ദാനവും അനേകർക്കു വേണ്ടി ഏറ്റവും അധികം കവിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.❞ (റോമ. 5:15). ➟യേശു മനുഷ്യനാണെന്ന് പഴയപുതിയ നിയമങ്ങൾ ഒരുപോലെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന വസ്തുതായാണ്.
യഹോവയുടെ സാക്ഷ്യം:
➦ ക്രിസ്തു മനുഷ്യനാണെന്ന് ആദ്യം പ്രസ്താവിച്ചത് യഹോവയായ ഏകദൈവമാണ്. വരുവാനുള്ള ക്രിസ്തുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യപ്രവചനം അല്ലെങ്കിൽ വാഗ്ദത്തം യഹോവയുടേതാണ്. ➟അതിൽ ക്രിസ്തു സ്ത്രീയുടെ സന്തതിയാണ്: (ഉല്പ, 3:15). ➟സ്ത്രീയുടെ സന്തതി മനുഷ്യനാണെന്ന് വ്യക്തമാണല്ലോ❓ (മത്താ, 1:16; ഗലാ, 4:4; എബ്രാ, 2:14-15). ➟യഹോവയുടെ അടുത്ത പ്രവചനത്തിൽ ക്രിസ്തു മോശെയെപ്പോലെ ഒരു പ്രവാചകനും യിസ്രായേൽ സഹോദരന്മാരുടെ ഇടയിൽനിന്നു ദൈവം എഴുന്നേല്പിക്കുന്നവനുമാണ്: (ആവ, 18:18). ➟മോശെയെന്ന മനുഷ്യനെപ്പോലെ ഒരു പ്രവാചകൻ എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, യേശു മനുഷ്യനാണെന്ന് എടുത്തുപറയേണ്ട കാര്യമില്ലല്ലോ❓ വൺനെസ്സ് വിചാരിക്കുന്നപോലെ ക്രിസ്തു ഏകദൈവമാണെങ്കിൽ, അവൻ മനുഷ്യനായ മോശെയെപ്പോലെ ഒരു പ്രവാചകനാണെന്ന് ദൈവം പറയുമോ❓ ട്രിനിറ്റി വിചാരിക്കുന്നപോലെ, ക്രിസ്തു യഹോവയ്ക്ക് സമനായ ദൈവമാണെങ്കിൽ, മോശെയെന്ന മനുഷ്യനോട് അവനെ തുലനം ചെയ്യുമായിരുന്നോ❓ ➟ഒരു ദൈവത്തിന് തനിക്കു തുല്യനായ ഒരു ദൈവത്തെ എങ്ങനെ മനുഷ്യനോട് സമനാക്കി ഡീഗ്രേഡ് (degrade) ചെയ്യാൻ പറ്റും❓ ➟ദൈവം പറഞ്ഞിട്ട് വിശ്വസിക്കാത്തവർ, ഇനി ആര് പറഞ്ഞാൽ വിശ്വസിക്കും❓
മോശെയുടെ സാക്ഷ്യം:
➦ ദൈവപുരുഷനായ മോശെയുടെ പ്രവചനത്തിലും യേശു തന്നെപ്പോലെ ഒരു പ്രവചകനും യിസ്രായേൽ സഹോദരന്മാരുടെ മദ്ധ്യേനിന്ന് ദൈവം എഴുന്നേല്പിക്കുന്നവനുമാണ്: (ആവ, 18:15). ➟മോശെയ്ക്ക് ദൈവം എന്ന പദവി ഉണ്ടെങ്കിലും, അവൻ ദൈവമല്ല; മനുഷ്യനാണെന്ന കാര്യത്തിൽ ആർക്കും തർക്കമുണ്ടാകില്ല: (പുറ, 4:16; പുറ, 71). ➟മോശെയെപ്പോലെ ഒരു പ്രാചകനും യിസ്രായേൽ സഹോദരന്മാരുടെ മദ്ധ്യേനിന്ന് എഴുന്നേവനും മനുഷ്യനാണെന്ന് സംശയലേശമെന്യേ മനസ്സിലാക്കാമല്ലോ❓ (ലൂക്കൊ, 2:7 ⁃⁃ യോഹ, 9:11). ➟ക്രിസ്തു ദൈവമായിരുന്നെങ്കിൽ, തന്നെപ്പോലെ ഒരു പ്രവാചകനെന്ന് മനുഷ്യനായ മോശെ പറയുമായിരുന്നോ❓ ➟ദൈവം അഭിമുഖമായും സ്പഷ്ടമായും സംസാരിച്ചവനും ദൈവഗൃഹത്തിലൊക്കെയും വിശ്വസ്തനുമായ മോശെ കള്ളം പറയുമോ❓
യെശയ്യാവിൻ്റെ സാക്ഷ്യം:
➦ യെശയ്യാവിൻ്റെ രണ്ട് പ്രവചനമുണ്ട്: 𝟭.❝അതുകൊണ്ടു കർത്താവു തന്നേ നിങ്ങൾക്കു ഒരു അടയാളം തരും: കന്യക ഗർഭിണിയായി ഒരു മകനെ പ്രസവിക്കും; അവന്നു ഇമ്മാനൂവേൽ എന്നു പേർ വിളിക്കും.❞ (യെശ, 7:14). ➟കന്യകയിൽനിന്ന് യേശു ജനിച്ചതുകൊണ്ട് അവൻ ദൈവമാണെന്ന് കരുതുന്നവരുണ്ട്. ➟എന്നാൽ ഈ പ്രവചനത്തിൻ്റെ മൂലഭാഷയിൽ, ❛കന്യകയെ❜ (Virgin) കുറിക്കുന്ന ❛Betula❜ എന്ന പദമല്ല (ഉല്പ, 24:6); ❛യുവതിയെ❜ Young Girl) കുറിക്കുന്ന ❛Alma❜ എന്ന പദമാണ്. [കാണുക: പി.ഒ.സി]. ➟അബ്രാഹാമിൻ്റെയും ദാവീദിൻ്റെയും വംശപരമ്പരയിൽ മറിയയെന്ന യഥാർത്ഥ കന്യകയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചതും ദൈവമല്ല; ദൂതന്മാരെക്കാൾ അല്പമൊരു താഴ്ചവന്ന (എബ്രാ, 2:9) ദേഹവും (1പത്രൊ, 2:24) ദേഹിയും (മത്താ, 26:38) ആത്മാവുമുള്ള (ലൂക്കൊ, 23:46) വിശുദ്ധപ്രജ അഥവാ, പാപരഹിതനായ ഏകമനുഷ്യനാണ്: (മത്താ, 1:21; 1:22; ലൂക്കൊ, 1:35; 2:5-7; 1യോഹ, 3:5, റോമ, 5:15). ➟ക്രിസ്തു ദൈവമായിരുന്നെങ്കിൽ, ആരംഭവും അവസാനവും ഇല്ലാത്ത ദൈവം ഒരു സ്ത്രീയിൽനിന്ന് ജനിക്കുമെന്ന് യെശയ്യാവ് പ്രവചചിക്കുമായിരുന്നോ❓ 𝟮.❝അവന്‍റെ രൂപം കണ്ടാൽ ആളല്ല എന്നും അവന്‍റെ ആകൃതി കണ്ടാൽ മനുഷ്യനല്ല എന്നും തോന്നുമാറു വിരൂപമായിരിക്കകൊണ്ടു പലരും നിന്നെ കണ്ടു സ്തംഭിച്ചുപോയതുപോലെ,❞ (യെശ 52:14). ➟പ്രവചനം ശ്രദ്ധിക്കുക: ➤❝അവന്‍റെ രൂപം കണ്ടാൽ ആളല്ല എന്നും അവന്‍റെ ആകൃതി കണ്ടാൽ മനുഷ്യനല്ല എന്നും തോന്നുമാറു വിരൂപമാക്കപ്പെടും.❞ ➟അവൻ മനുഷ്യൻ ആയതുകൊണ്ടാണ്, അസഹ്യമായ പീഢകളാൽ അവൻ കണ്ടാൽ ആളല്ല എന്നും ആകൃതി കണ്ടാൽ മനുഷ്യനല്ല എന്ന് തോന്നുമാറു വിരൂപമാക്കപ്പെടും എന്ന് ആത്മാവിനാൽ പ്രവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ➟വരുവാനുള്ള ➤❛മശീഹ❜ ദൈവമായിരുന്നെങ്കിൽ, അവൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് യെശയ്യാവ് കള്ളം പറയുമോ❓ ☛ യെശയ്യാവ് 9:6 യേശുവിനെക്കുറിച്ചാണെന്ന് കരുതുന്നവരുണ്ട്. ➟എന്നാൽ ആ പ്രവചനത്തിനു് യേശുവുമായി വിദൂരമായ ബന്ധം പോലുമില്ല. ➤[കാണുക: ക്രിസ്തു വീരനാം ദൈവമാണോ?]
ക്രിസ്തുവിൻ്റെ സാക്ഷ്യം:
➦ താൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് യേശു പറഞ്ഞതിൻ്റെ തെളിവ് മൂന്ന് വാക്യത്തിൽ കാണാം: ➤❝ദൈവത്തോടു കേട്ടിട്ടുള്ള സത്യം നിങ്ങളോടു സംസാരിച്ചിരിക്കുന്ന മനുഷ്യനായ എന്നെ നിങ്ങള്‍ കൊല്ലുവാന്‍ നോക്കുന്നു.❞ (യോഹ 8:40). ➟ഈ വേദഭാഗത്ത്, ക്രിസ്തു ദൈവത്തിൽനിന്ന് മനുഷ്യനായ തന്നെ വ്യക്തമായി വേർതിരിച്ചാണ് പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ➟വൺനെസ്സ് വിചാരിക്കുന്നപോലെ, ക്രിസ്തു ഏകദൈവമാണെങ്കിലോ, ട്രിനിറ്റി കരുതുന്നപോലെ, അവൻ ദൈവത്തോടു സമനായ ദൈവമാണെങ്കിലോ, ദൈവത്തിൽനിന്ന് തന്നെ വേർതിരിച്ച് പറയുമായിരുന്നോ❓ ➟ചിലർ കരുതുന്നപോലെ, അവൻ ദൈവവും മനുഷ്യനുമെന്ന ഇരുപ്രകൃതിയുള്ളവൻ ആയിരുന്നെങ്കിൽ, താൻ ദൈവവും മനുഷ്യനും ആണെന്നല്ലാതെ ദൈവത്തിൽനിന്ന് മനുഷ്യനായ തന്നെ എങ്ങനെ വേർതിരിച്ച് പറയും❓ ➟അടുത്തവാക്യം: ➤❝മനുഷ്യപുത്രൻ തിന്നും കുടിച്ചുംകൊണ്ടു വന്നു; തിന്നിയും കുടിയനുമായ മനുഷ്യൻ; ചുങ്കക്കാരുടെയും പാപികളുടെയും സ്നേഹിതൻ എന്നു അവർ പറയുന്നു; ജ്ഞാനമോ തന്റെ പ്രവൃത്തികളാൽ നീതീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.❞ (മത്താ, 11:19; ലൂക്കൊ, 7:34). ➟ഈ വേദഭാഗങ്ങളിൽ, താൻ മനുഷ്യനും മനുഷ്യപുത്രനും ആണെന്ന് യേശു അസന്ദിഗ്ധമായി വ്യക്തമാക്കി. ➟വായിൽ വഞ്ചനയില്ലാത്തെ ക്രിസ്തു നുണ പറയുമോ❓ ➟എൻ്റെ ദൈവവും നിങ്ങളുടെ ദൈവവും ഒരുവനാണെന്നാണ് ക്രിസ്തു പഠിപ്പിച്ചത്: (𝐉𝐨𝐡, 𝟐𝟎:𝟏𝟕 ⁃⁃ 𝐌𝐚𝐭, 𝟐𝟕:𝟒𝟔; 𝐌𝐚𝐫, 𝟏𝟓:𝟑𝟒). ➟ക്രിസ്തു ദൈവമാണെങ്കിൽ, അവനൊരു ദൈവമുണ്ടാകുമോ❓ ➟ക്രിസ്തുവിനെപ്പോലും വിശ്വസിക്കാത്തവർ എങ്ങനെ ക്രിസ്തുവിൻ്റെ അനുയായി ആകും❓ 
അപ്പൊസ്തലന്മാരുടെ സാക്ഷ്യം:
➦ യേശുവിനോടുകൂടെ മൂന്നരവർഷം ഉണ്ടായിരുന്ന അപ്പൊസ്തലന്മാർ അവൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് ആവർത്തിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: ❛മനുഷ്യൻ❜ (മത്താ, 26:72; 26:74), ➤❛യേശു എന്നു പേരുള്ള മനുഷ്യൻ❜ (യോഹ, 9:11), ➤❛പുരുഷനായ (𝐌𝐚𝐧) നസറായനായ യേശു❜ (പ്രവൃ, 2:23), ➤❛ഏകമനുഷ്യനായ യേശുക്രിസ്തു❜ (റോമ, 5:15), ➤❛മനുഷ്യൻ❜ (1കൊരി, 5:21), ➤❛രണ്ടാം മനുഷ്യൻ❜ (1കൊരി, 15:47), ➤❛ഏകപുരുഷൻ❜ (𝐨𝐧𝐞 𝐌𝐚𝐧) (2കൊരി, 11:2), ➤❛മനുഷ്യനായ ക്രിസ്തുയേശു❜ (1തിമൊ, 2:6) മുതലായവ. ➟യേശു ദൈവമാണെങ്കിൽ, അവൻ തിരഞ്ഞടുത്ത അവൻ്റെ ശിഷ്യന്മാർ അവൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് പറയുമായിരുന്നോ❓ ➟യേശുക്രിസ്തുവിൻ്റെ ദൈവത്തെ അപ്പൊസ്തലന്മാർ വാഴ്ത്തുകയും സ്തുതിക്കുകയും സ്തോത്രം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ഏഴ് വാക്യങ്ങളുണ്ട്. ➟യോഹന്നാനും യേശുക്രിസ്തുവിൻ്റെ ദൈവത്തെക്കുറിച്ച് പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്: (𝐑𝐨𝐦, 𝟏𝟓:𝟔; 𝟐𝐂𝐨𝐫, 𝟏:𝟑; 𝟐𝐂𝐨𝐫, 𝟏𝟏:𝟑𝟏; 𝐄𝐩𝐡, 𝟏:𝟑; 𝐄𝐩𝐡, 𝟏:𝟏𝟕; 𝐂𝐨𝐥, 𝟏:𝟑; 𝟏𝐏𝐞𝐭, 𝟏:𝟑 ⁃⁃ 𝐑𝐞𝐯, 𝟏:𝟔). ➟യേശുക്രിസ്തു ദൈവമാണെങ്കിൽ, യേശുക്രിസ്തുവിൻ്റെ ദൈവം ആരാണെന്ന് പറയും❓ ➟ദൈവത്തിനും (സത്യദൈവം) ഒരു ദൈവമുണ്ടാകുമോ❓ ➟ദൈവത്തിനും ഒരു ദൈവമുണ്ടെങ്കിൽ, ആ ദൈവം എങ്ങനെ സർവ്വശക്തനായ ദൈവമാകും❓ ➟സർവ്വശക്തനല്ലാത്ത മറ്റൊരു ദൈവത്തിൻ്റെ ആവശ്യമെന്താണ്❓ 
ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ക്രിസ്തുവിനെ നേരിട്ട് കണ്ടവരുടെ സാക്ഷ്യം: 
➦ ❝അവന്നു എതിരെ നിന്നിരുന്ന ശതാധിപൻ അവൻ ഇങ്ങനെ പ്രാണനെ വിട്ടതു കണ്ടിട്ടു: ഈ മനുഷ്യൻ ദൈവപുത്രൻ ആയിരുന്നു സത്യം എന്നു പറഞ്ഞു.❞ (മർക്കൊ, 15:39). ➟❛ദൈവപുത്രൻ❜ എന്നാൽ, ദൈവത്തിൻ്റെ സാക്ഷാൽ പുത്രനും ദൈവവുമാണെന്നാണ് അനേകരുടെയും ധാരണ. ➟ഇവിടെയിതാ, ക്രിസ്തുവിൻ്റെ മരണം നേരിട്ടുകണ്ട ശതാധിപൻ, ❛ദൈവപുത്രൻ❜ മനുഷ്യനാണെന്ന് സത്യംചെയ്ത് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ➟ശതാധിപൻ്റെ സാക്ഷ്യം കള്ളമായിരുന്നെങ്കിൽ, അവൻ കള്ളസാക്ഷ്യം പറഞ്ഞു എന്ന് ദൈവശ്വാസീയമായ തിരുവെഴുത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തില്ലായിരുന്നോ❓ [ഒ.നോ: മർക്കൊ, 14:56]. ➟യേശുവും അപ്പൊസ്തലന്മാരും പറഞ്ഞതുകൂടാതെ, ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അവനെ നേരിൽക്കണ്ട, ➟യോഹന്നാൻ സ്നാപകനും (യോഹ, 1:30), ➟പുരുഷാരവും (മത്താ, 9:8), ➟ശമര്യാസ്ത്രീയും (യോഹ, 4:29), ➟ചേകവരും (യോഹ, 7:46), ➟പിറവിക്കുരുടനും (യോഹ, 9:11), ➟പരീശന്മാരും (യോഹ, 9:16), ➟യെഹൂദന്മാരും (യോഹ, 10:33), ➟മഹാപുരോഹിതന്മാരും (യോഹ, 11:47), ➟കയ്യാഫാവും (യോഹ, 11:50), ➟വാതിൽ കാവൽക്കാരത്തിയും (യോഹ, 18:17), ➟പീലാത്തോസും (ലൂക്കൊ, 23:4), ➟ശതാധിപനും (മർക്കൊ, 15:39), ➟ന്യായാധിപസംഘവും (പ്രവൃ, 5:28) ഉൾപ്പെടെ, അവനെ നേരിൽക്കക്കണ്ട എല്ലാവരും അവൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ➟യേശു മനുഷ്യനാണെന്ന് 𝟱𝟬 പ്രാവശ്യം പുതിയനിയമത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ദൈവമല്ലാഞ്ഞവൻ എപ്പോഴാണ് ദൈവമായത്❓ ➟എ.ഡി. 𝟯𝟮𝟱-ൽ നിഖ്യായിൽ കൂടിയ സുനഹദോസാണ് മനുഷ്യനായ ക്രിസ്തുയേശുവിനെ സത്യദൈവത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ച സത്യദൈവം ആക്കിയത്. [കാണുക: മനുഷ്യനായ ക്രിസ്തുയേശു]
യെഹൂദാ ചരിത്രകാരനായ ഫ്ലാവിയസ് ജോസീഫസിൻ്റെ സാക്ഷ്യം: 
➦ യേശുവിന്റെ മരണത്തിനും നാലു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ജനിച്ച സുപ്രസിദ്ധ യഹൂദാ ചരിത്രകാരനായ ഫ്ലാവിയസ് ജോസീഫസ്❜ (37-100) ❛യഹൂദന്മാരുടെ പുരാതനത്വം❜ (The Jewish Antiquities) എന്ന തൻ്റെ കൃതിയിൽ യേശുവിനെപ്പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് ഇവിടെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു: ❝ഏതാണ്ട് ഈ അടുത്ത കാലത്താണ് യേശു എന്ന ഒരു ജ്ഞാനിയായ മനുഷ്യൻ ജീവിച്ചിരുന്നത്. മനുഷ്യൻ എന്ന് അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കുന്നത് നീതിയായിരിക്കുമോ എന്തോ? കാരണം അദ്ദേഹം അനേകം അത്ഭുതപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനും സത്യത്തെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവും ആയിരുന്നു. യഹൂദരിൽ നിന്നും ജാതികളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം വലിയൊരു സംഘത്തെ തങ്കലേക്ക് ആകർഷിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം ക്രിസ്തുവായിരുന്നു. ഞങ്ങളുടെ പ്രമാണികളുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പീലാത്തോസ് അദ്ദേഹത്തെ കുരിശുമരണത്തിന് വിധിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഥമ സുഹൃത്തുക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടുകളഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹം മരിച്ചിട്ട് മൂന്നാം ദിവസം ജീവനോടെ എഴുന്നേറ്റ് വന്ന് അവർക്ക് പ്രത്യക്ഷനായി. ഇവയും മറ്റനവധി അത്ഭുതപ്രവൃത്തികളും അദ്ദേഹം ചെയ്തു. ദിവ്യപ്രവാചകന്മാർ അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി പ്രവചിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിനൊത്ത് ക്രിസ്ത്യാനികൾ എന്ന് പേരു ലഭിച്ച ആ ജാതി ഇന്നും അസ്തമിച്ചുപോയിട്ടില്ല.❞ (Antiquities of the Jews – Book XVIII, 3:3). ➟❛യേശു എന്ന ഒരു ജ്ഞാനിയായ മനുഷ്യൻ❜ എന്നാണ് ജോസീഫസ് ക്രിസ്തുവിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ➟ചരിത്രകാരനായ ജോസീഫസിനു് കള്ളം പറയേണ്ട ആവശ്യമെന്താണ്❓
ഏകദൈവം:
➦ ബൈബിൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഏകദൈവം മനുഷ്യനും മനുഷ്യപുത്രനുമല്ല: ❝വ്യാജം പറവാന്‍ ദൈവം മനുഷ്യനല്ല; അനുതപിപ്പാന്‍ അവന്‍ മനുഷ്യപുത്രനുമല്ല; താന്‍ കല്പിച്ചതു ചെയ്യാതിരിക്കുമോ? താന്‍ അരുളിച്ചെയ്തതു നിവര്‍ത്തിക്കാതിരിക്കുമോ?❞ (സംഖ്യാ 23:19 ⁃⁃ ഹോശേ 11:9; 1ശമൂ, 15:29; ഇയ്യോ, 9:32). ➟എന്നാൽ ക്രിസ്തു ദൈവമല്ല; ദേഹവും (1പത്രൊ, 2:24) ദേഹിയും (മത്താ, 26:38) ആത്മാവുമുള്ള (ലൂക്കൊ, 23:46) വിശുദ്ധപ്രജ (ലൂക്കൊ, 1:35) അഥവാ, പാപരഹിതനായ (1യോഹ, 3:5) ഏകമനുഷ്യനാണ്: (റോമ, 5:15). ➟തന്മൂലം, യഹോവയായ ഏകദൈവത്തിൻ്റെ വാക്കിനാനും ക്രിസ്തുവിൻ്റെയും പഴയപുതിയ നിയമങ്ങളുടെ സാക്ഷ്യത്താലും അവൻ ദൈവമല്ല; മനുഷ്യനാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. 
വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊന്ന് കാണിക്കാം: 
➦ യഹോവ പറയുന്നു: ➤❝ഞാൻ മനുഷ്യനല്ല ദൈവം അത്രേ.❞ (ഹോശേ 11:9). ➟ക്രിസ്തു പറയുന്നു: ➤❝പിതാവ് മാത്രമാണ് സത്യദൈവം (𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫, 𝐭𝐡𝐞 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐭𝐫𝐮𝐞 𝐆𝐨𝐝); ഞാൻ മനുഷ്യനത്രേ.❞ (യോഹ, 17:3 ⁃⁃യോഹ, 8:40). ➟എന്നാൽ ക്രിസ്തു ഏകദൈവമാണെന്ന് വൺനെസ്സും പിതാവും പുത്രനും സമനിത്യരും വ്യത്യസ്തരുമായ രണ്ടു വ്യക്തികളും രണ്ടുപേരും ദൈവവുമാണെന്ന് ട്രിനിറ്റിയും പറയുന്നു. ➟അതെങ്ങനെ ശരിയാകും❓ ➟ദൈവവചനത്തിലും ചരിത്രത്തിലും അക്ഷരംപ്രതി ആലേഖനംചെയ്ത് വെച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തുതയെ നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട്, പിന്നെയും അവൻ മനുഷ്യനല്ല; ദൈവമാണെന്ന് പറയുന്നവർ ആരോടാണ് മത്സരിക്കുന്നത്❓ 
യേശുക്രിസ്തു ആരാണ്
➦ യേശു ആരാണെന്ന് അറിയാത്തതുകൊണ്ടാണ്, ഏകമനുഷ്യനായ യേശുക്രിസ്തുവിനെ പലരും ദൈവമാക്കുന്നത്. ക്രിസ്തു ദൈവത്തിൻ്റെ ജഡത്തിലെ വെളിപ്പാടാണ്: ➤❝ദൈവം ജഡത്തിൽ വെളിപ്പെട്ടു❞ (𝐆𝐨𝐝 𝐰𝐚𝐬 𝐦𝐚𝐧𝐢𝐟𝐞𝐬𝐭 𝐢𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐟𝐥𝐞𝐬𝐡) എന്നാണ് വചനത്തിൽ കാണുന്നത്: (1തിമൊ, 3:16). ➟അതാണ് പൗലൊസിലൂടെ വെളിപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ദൈവഭക്തിയുടെ മർമ്മം: (1തിമൊ, 3:16 ⁃⁃ 1Tim. 3:16). ➟𝐓𝐡𝐞 𝐍𝐞𝐰 𝐌𝐞𝐬𝐬𝐢𝐚𝐧𝐢𝐜 𝐕𝐞𝐫𝐬𝐢𝐨𝐧 ബൈബിൾ പരിശോധിച്ചാൽ: ❝𝐆𝐨𝐝-𝐓𝐡𝐞 𝐅𝐚𝐭𝐡𝐞𝐫 𝐰𝐚𝐬 𝐦𝐚𝐧𝐢𝐟𝐞𝐬𝐭 𝐢𝐧 𝐭𝐡𝐞 𝐟𝐥𝐞𝐬𝐡❞ എന്ന് കാണാൻ കഴിയും: [കാണുക: NMV]. ➟അതായത്, ദൈവം അവതാരം (Incarnation) എടുത്തതോ, വേഷംമാറി വന്നതോ അല്ല; ദൈവം തൻ്റെ ജഡത്തിലെ വെളിപ്പാടിനായി (1തിമൊ, 3:16) കന്യകയിൽ പ്രകൃതൃതീതമായി ഉല്പാദിപ്പിച്ച (മത്താ, 1:20; ലൂക്കൊ, 2:21) ദൂതന്മാരെക്കാൾ അല്പമൊരു താഴ്ചവന്ന (എബ്രാ, 2:9) ദേഹവും (1പത്രൊ, 2:24) ദേഹിയും (മത്താ, 26:38) ആത്മാവുമുള്ള (ലൂക്കൊ, 23:46) പാപരഹിതനായ (1യോഹ, 3:5) ഏകമനുഷ്യനാണ് യേശുക്രിസ്തു: (റോമ, 5:15). ➟❝ജഡത്തിൽ വെളിപ്പെട്ടത് ജീവനുള്ള ദൈവമായ പിതാവും; വെളിപ്പാട് പുത്രനുമാണ്.❞ (മത്താ, 16:16 ⁃⁃ യോഹ, 1:18). ➟ഒന്നുകൂടി വ്യക്തമാക്കിയാൽ: ദൈവത്തിൻ്റെ ജഡത്തിലെ വെളിപ്പാടിനായി (1തിമൊ, 3:16), ➤ഏകദൈവമായ യഹോവയുടെയും (ഉല്പ, 3:15⁃⁃എബ്രാ, 2:14-16; ആവ, 18:18⁃⁃പ്രവൃ, 3:22-23) ➤ദൈവപുരുഷനായ മോശെയുടെയും (ആവ, 18:15⁃⁃പ്രവൃ, 7:37) ➤പ്രവാചകന്മാരായ യെശയ്യാവിൻ്റെയും (യെശ, 7:14⁃⁃മത്താ, 1:22-23) ➤മീഖായുടെയും (മീഖാ, 5:2⁃⁃മത്താ, 2:46) പ്രവചനംപോലെ ➤യിസ്രായേലിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതാണ് (ലൂക്കൊ, 1:35) ➤യേശു എന്നു പേരുള്ള മനുഷ്യൻ: (യോഹ, 9:11⁃⁃യോഹ, 8:40). അതാണ് ദൈവഭക്തിയുടെ മർമ്മവും പിതാവും ക്രിസ്തുവും എന്ന ദൈവമർമ്മവും: [1Tim, 3:16 ⁃⁃ Col, 2:2). [കാണുക: ദൈവഭക്തിയുടെ മർമ്മം; ക്രിസ്തുവിനെ അറിയുക; ക്രിസ്ത്യാനിയാകുക].